Žrtvovala se za rodnu Srbiju, a završila u haremu! Ovo je sudbina srpske princeze Olivere, ćerke kneza Lazara i kneginje Milice!

Olivera je bila „dovoljno mudra da zna do koje granice smihe da ide i šta može da dobije“. Njene želje nisu prerastale u hirove i neuočljivo se miješala u političke događaje. Za svoju porodicu „umjela je da izbori šta se moglo“.

Olivera Lazarević je bila najmlađa ćerka kneza Lazara Hrebeljanovića i kneginje Milice. U svojoj mladosti ona je provela dvanaest godina (1390-1402.) u haremu osmanskog sultana Bajazita I, kao zalog miru između porodice Lazarevića i Osmanskog carstva, a jedno vrijeme i u zarobljeništvu mongolskog emira Tamerlana, kao zatočenica nesrećnih okolnosti nakon Angorske bitke 1402. godine.

Rođena je oko 1373. kao najmlađa ćerka kneza Lazara i kneginje Milice, čukununuke Vukana Nemanjića. Imala je četiri starije sestre Maru, Jelenu, Draganu i Teodoru i dva brata Stefana i Vuka. Naime, posle Kosovske bitke Srbijom je, u ime maljoletnog kneza Stefana Lazarevića, vladala kneginja Milica. Ona je ovaj teški vladarski i majčinski teret odluke o vazalstvu Turcima i davanju Olivere u harem podijelila sa preživjelim plemstvom i crkvenom jerarhijom. Tako je konačnu odluku o slanju Olivere u sultanov harem donio Državni sabor, krajem 1389. godine.

Pored slanja Olivere Bajazitu, Lazarevići su se obavezali i na vazalne obaveze prema Osmanlijama koje su podrazumevale plaćanje godišnjeg danka i redovno izvršavanje vojnih obaveza. Prema predanju, put iz rodnog Kruševca ka Drenopolju srpski narod je Oliveri posuo ružama, a svuda se moglo čuti „Alal vera, Olivera!“

Kneževićima, Stefanu i Vuku, bilo je to prvo vazalsko putovanje na poklonjenje novom gospodaru. Harem se nalazio u tadašnjoj evropskoj prestonici Osmanlija, u Drenopolju (Jedrenu), na rijeci Marici, oko 250 kilometara istočno od Kruševca. Oliverina sudbina za trenutak je promijenila tok istorije njenog naroda. Nije bila ni prva hrišćanka, ni prva plemkinja u tom haremu.

Prema navodima, nijedna sultanija prije Olivere, koja nije prešla u islam, nije uspjela da postane toliko uticajna. Olivera je bila „dovoljno mudra da zna do koje granice smihe da ide i šta može da dobije“. Njene želje nisu prerastale u hirove i neuočljivo se miješala u političke događaje. Za svoju porodicu „umjela je da izbori šta se moglo“.
Odlazak u Bajazitov harem i novo životno okruženje bili su stresni i surovi za nju. Na njenoj strani su bili prirodna snalažljivost, karakter, obrazovanje i vaspitanje. To joj je pomoglo da se lakše uklopi i brže prilagodi uslovima haremskog života. Malobrojni pisani izvori iz tog doba otkrivaju da je Olivera s vremenom stekla poseban položaj i snažan uticaj na Bajazita.

Među stotinama žena u haremu Olivera je postala jedna od četiri sultanove zakonite žene — kadune. Vremenom se između njih dvoje ipak rodila ljubav. Prema postojećim izvorima Olivera je bila vanredno lijepa i imala je veliki uticaj nad strastima odanog Bajazita i uspjela da i u sultanskome haremu održi prvo mjesto, i da zadobije i održi ljubav bijesnog Bajazita. Svoje mjesto u haremu i sultanovom srcu ona je često koristila da pomogne svome napaćenom narodu i državi.

Za sve vrijeme boravka u haremu Olivera je ostala u pravoslavnoj vjeri. Posle bitke kod Angore (Ankare) 1402, gdje je tatarski emir Tamerlan nanio težak poraz Osmanlijama i zarobio sultana Bajazita, zarobljeništva je dopala i Olivera.

Prema osmanskoj tradiciji, Bajazit je 8. marta 1403. u tatarskom ropstvu na kraju izvršio samoubistvo zbog sramote koja je bila nanesena Oliveri. Olivera je oslobođena iz zatočeništva tokom 1403. zahvaljujući poslanstvu koje je njen brat Stefan Lazarević, sada već despot, poslao Tamerlanu.

Vratila se u Srbiju 1403. godine i nešto kasnije se trajno nastanila na dvoru svoga brata despota Stefana u tadašnjoj prestonici Beogradu. Sve do njegove smrti, bila mu je vjerni pratilac, drug i savjetnik, podstrekač i tešitelj. Princeza Olivera nije se više udavala i nije imala potomaka. Poslednji put ona se pominje u dokumentima iz 1443. godine. Smatra se da je umrla posle 1444. godine i ne zna se gdje je sahranjena.

Povezane vijesti

Bora Đorđević posjetio manastir Ostrog

Danas je frontmen legendarnog beogradskog rok benda “Riblja čorba” Bora Đorđević posjetio manastir Ostrog. Đorđevića je primio Sergije (Rekić) iguman manastira Ostrog, kome je kultni